Los Angeles, Hoa Kỳ – Hai gã khổng lồ ngành giải trí là Disney và NBCUniversal vừa đồng loạt đệ đơn kiện công ty công nghệ trí tuệ nhân tạo Midjourney, cáo buộc công ty này vi phạm bản quyền nghiêm trọng khi sử dụng hình ảnh và đặc điểm nhận diện của hàng loạt nhân vật nổi tiếng trong quá trình đào tạo và tạo nội dung bằng AI.
“Hố sâu đạo nhái” từ trí tuệ nhân tạo
Trong đơn kiện dài hơn 100 trang, đệ trình tại Tòa án Liên bang ở Los Angeles ngày 11/6/2025, Disney và Universal mô tả Midjourney là “một hố sâu không đáy của sự đạo nhái”, khi công cụ tạo ảnh và video bằng AI này cho phép người dùng tạo ra các hình ảnh, nhân vật và cảnh phim gần như sao chép nguyên bản từ các tác phẩm điện ảnh nổi tiếng.
Hàng loạt hình ảnh bị điểm danh bao gồm:
- Darth Vader và Elsa (thuộc Disney),
- Minions và Shrek (thuộc Universal),
- Cùng nhiều nhân vật khác từ loạt phim Marvel, DreamWorks và các thương hiệu được bảo hộ bản quyền.
Các công ty này khẳng định Midjourney đã sử dụng dữ liệu được bảo vệ bản quyền để huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo của mình mà không được sự cho phép hay bất kỳ hình thức chia sẻ lợi ích nào.
Yêu cầu tòa án can thiệp khẩn cấp
Ngoài việc yêu cầu bồi thường thiệt hại theo luật bản quyền Hoa Kỳ (có thể lên tới 150.000 USD cho mỗi tác phẩm vi phạm), Disney và Universal đề nghị tòa án ban hành lệnh cấm tạm thời để ngăn Midjourney tiếp tục cho phép người dùng tạo nội dung có yếu tố vi phạm bản quyền.
Họ đặc biệt lo ngại về tính năng tạo video bằng AI – một lĩnh vực mà Midjourney đang phát triển – có thể gây thiệt hại khôn lường nếu không bị kiểm soát kịp thời.
Tranh cãi bản quyền trong kỷ nguyên AI
Vụ kiện đánh dấu lần đầu tiên các hãng phim Hollywood lớn chính thức khởi kiện một công ty AI vì lý do bản quyền, cho thấy mức độ căng thẳng đang leo thang giữa ngành công nghiệp sáng tạo và công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây sẽ là vụ kiện mẫu mực có thể thiết lập những tiền lệ pháp lý quan trọng, buộc các công ty AI phải minh bạch trong cách thu thập dữ liệu và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
Trong khi đó, Midjourney hiện vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức, song trước đây công ty này từng khẳng định nội dung tạo ra bởi AI là “tự động hóa sáng tạo” và không cố ý sao chép nguyên bản bất kỳ tác phẩm nào.
Vấn đề không còn là kỹ thuật, mà là đạo đức và pháp lý
Sự kiện này đang làm dấy lên một câu hỏi quan trọng: Liệu trí tuệ nhân tạo có được phép sử dụng kho dữ liệu của nhân loại để tái tạo các sản phẩm sáng tạo, mà không có sự đồng thuận hay bồi thường cho người sáng tạo gốc?
Đối với ngành giải trí – nơi mà một nhân vật hoạt hình có thể trị giá hàng tỷ USD – việc bảo vệ bản quyền không chỉ là bảo vệ lợi nhuận, mà còn là bảo vệ bản sắc thương hiệu, đạo đức nghề nghiệp và quyền sáng tạo của con người.
Vụ kiện giữa Disney, Universal và Midjourney không chỉ là cuộc chiến giữa những thương hiệu lớn, mà còn là lằn ranh mới của bản quyền trong thời đại số hóa và AI phát triển thần tốc. Kết quả vụ việc có thể định hình toàn bộ tương lai mối quan hệ giữa con người, máy móc và sáng tạo nghệ thuật.
Nguồn: Tổng hợp
